Δυσκοιλιοτητα, ακρατεια, σεξουαλικη δυσλειτουργια: υπάρχει κοινη αιτια;

(δημοσιευμένο άρθρο στο www.news.gr 30/05/2013)

Το πυελικό έδαφος βρίσκεται στο κατώτερο σημείο της κοιλιάς και αποτελείται από μύες και συνδετικό ιστό. Ο κύριος ρόλος του είναι η υποστήριξη των πυελικών οργάνων, όπως του ορθού, της ουροδόχου κύστης, του κόλπου κλπ.

Οι δυσλειτουργίες του πυελικού εδάφους ή αλλιώς οι διαταραχές της στατικής της πυέλου, προκαλούν ενοχλήματα, τα οποία μέχρι τώρα αντιμετωπίζονταν από διαφορετικές χειρουργικές ειδικότητες: τους γενικούς χειρουργούς για την πρόπτωση του ορθού και την αιμορροϊδοπάθεια, τους ουρολόγους για την ακράτεια, τους γυναικολόγους για τις προπτώσεις της μήτρας και της ουροδόχου κύστης. Παρέμειναν ουσιαστικά χωρίς αντιμετώπιση, η δυσκοιλιότητα και η σεξουαλική δυσλειτουργία.

Σήμερα, η χειρουργική του πεπτικού συστήματος ασχολείται με τις διαταραχές της στατικής της πυέλου, προσφέροντας ολοκληρωμένες θεραπευτικές προτάσεις και λύσεις. Η πρόοδος των διαγνωστικών μεθόδων, όπως η μανομετρία του ορθού και της ουροδόχου κύστης, ο ενδοσκοπικός υπέρηχος και το αφοδευόγραμμα, προσφέρουν ένα ξεκάθαρο βλέμμα στην εκτίμηση αυτών των προβλημάτων υγείας,  που μέχρι τώρα παρέμεναν στη σκιά της ιατρικής δραστηριότητος.

Ένα μεγάλο μέρος των συμπτωμάτων είναι υποκειμενικό, δηλαδή οι ασθενείς εκφράζουν με διαφορετικό τρόπο την ενόχληση και τη σοβαρότητά της, άρα λοιπόν ο χειρουργός πρέπει να εκτιμήσει με ακρίβεια την ανατομική δυσλειτουργία, η οποία προκαλεί το πρόβλημα.

Τα συμπτώματα αυτά, όπως η ακράτεια, η επώδυνη σεξουαλική επαφή ή η απώλεια ούρων, κατά τη διάρκεια της επαφής καθώς και οι διαταραχές της στύσης, ευθύνονται για κακή ποιότητα ζωής και κοινωνική απομόνωση.

Η ακράτεια των ούρων, εμφανίζεται συνήθως κατά τη διάρκεια της σωματικής κόπωσης για παράδειγμα, όταν η ασθενής σηκώνει ένα βάρος ή όταν βήχει ή όταν γελάει. Με την αύξηση της ηλικίας, τα συμπτώματα επιδεινώνονται.

Η ακράτεια των κοπράνων, ορίζεται σαν τη μη επιθυμητή απώλεια εντερικού περιεχομένου. Αυτό μπορεί να συμβεί είτε λόγω αύξησης της κινητικότητας του έντερου, είτε λόγω μείωσης της χωρητικότητας του ορθού, είτε λόγω βλάβης του σφιγκτήρος ή των νεύρων που τον αφορούν.

Η ακράτεια των ούρων είναι συχνή, αφορά περισσότερο γυναίκες συνήθως από 40 ετών και πάνω, με ιστορικό φυσιολογικών τοκετών, ενώ η ακράτεια των κοπράνων, τις περισσότερες φορές αποδίδεται σε χειρουργικό τραυματισμό, κατά τη διάρκεια χειρουργικών επεμβάσεων ή κατά τη διάρκεια της γέννας.

H δυσκοιλιότητα περιλαμβάνει μια σειρά ενοχλημάτων, τα οποία μπορεί να είναι διαφορετικά μεταξύ τους, όπως η πολύ αραιή αφόδευση ή η υπερβολική προσπάθεια για αφόδευση ή το βασανιστικό αίσθημα ατελούς κένωσης, η οποία υποχρεώνει τον ασθενή να επιστρέψει στην τουαλέτα πολύ σύντομα.

Η γυναικολογική πρόπτωση, δηλαδή η πρόπτωση της μήτρας ή της ουροδόχου κύστης, με ό,τι συνεπάγονται αυτά, οφείλονται κατά ένα μεγάλο μέρος σε απώλεια στήριξης των οργάνων, λόγω χαλαρότητος του πυελικού εδάφους.

Η πρόπτωση του ορθού, η οποία μπορεί να είναι από πρόπτωση του βλεννογόνου με αιμορροϊδοπάθεια, έως την πλήρη εξωτερίκευση του τοιχώματος του ορθού, δια μέσω του πρωκτού, οφείλεται και αυτή σε διαταραχές της στατικής της πυέλου, καθώς και σε συνεχή μηχανική κόπωση, λόγω χρόνιας δυσκοιλιότητος.

Οι σεξουαλικές δυσλειτουργίες περιλαμβάνουν προβλήματα της λίμπιντο, της στύσης ή της εκσπερμάτωσης.

Οι περισσότεροι ασθενείς, για όλα τα παραπάνω προβλήματα, σπάνια απευθύνονται στο γιατρό, λόγω της εσφαλμένης πεποίθησης ότι αυτά δεν θεραπεύονται και λόγω της έλλειψης άνεσης ή της αιδούς, που χαρακτηρίζει την αναφορά στα συγκεκριμένα προβλήματα.

Μετά την εκτίμηση των συμπτωμάτων με εξειδικευμένες εξετάσεις (ουροδυναμικές, ηλεκτροφυσιολογικές ή απεικονιστικές) αποφασίζεται η θεραπευτική στρατηγική.

Εν συντομία, η αντιμετώπιση βασίζεται σε πολλούς άξονες, όπως στη βελτίωση των καθημερινών συνηθειών, με μείωση του καπνίσματος και της κατανάλωσης αλκοόλ, μείωση του σωματικού βάρους, καλύτερη ενυδάτωση, σωματική άσκηση και την καθιέρωση, κατά το δυνατόν, ωραρίων για τις σωματικές ανάγκες.

Η φυσικοθεραπεία και η ηλεκτροδιέγερση, με πρόγραμμα ενίσχυσης των μυών, του πυελικού εδάφους, δίνουν θεαματικά αποτελέσματα.

Βεβαίως η χειρουργική, αυτή καθεαυτή, έχει πολύ σημαντικό ρόλο, επεμβαίνοντας με ελάχιστο τραυματισμό, χωρίς πόνο πλέον και με πολύ σύντομη παραμονή στο νοσοκομείο. Οι επεμβάσεις που συνήθως πραγματοποιούνται σήμερα, αφορούν την ανάρτηση της ουροδόχου κύστης, της μήτρας ή του κόλπου, με άμεσο αποτέλεσμα στην ακράτεια ούρων, στην αφαίρεση του χαλαρού ιστού του κόλπου, στις κυστεοκήλες, με θεαματική βελτίωση στην σωματική εικόνα των ασθενών, στην επανόρθωση των σφικτήρων, στη δυνατότητα, σήμερα, τοποθέτησης τεχνιτών σφικτήρων και κυρίως στην επανόρθωση των προπτώσεων του ορθού, οι οποίες γίνονται πραγματικά ανώδυνα, μαζί με την αντιμετώπιση της αιμορροϊδοπάθειας.